1. gezond te eten (bijv. zoals te vinden op http://www.voedingscentrum.nl/nl.aspx met heel veel onderwerpen over voeding) en op https://www.voedingswaardetabel.nl/ De voedingswaardetabel website geeft van heel veel producten de calorieën, eiwitten, vet, suikers, vitamines en mineralen (natrium, kalium, calcium, fosfor, ijzer, magnesium, koper en zink) weer.

2. op gewicht te blijven of af te vallen Interessante cijfers: een man resp. vrouw van 51 jaar met een actievere levensstijl heeft dagelijks 2600 kcal resp. 2100 kcal nodig. Als je een minder actieve levensstijl hebt zijn deze getallen 2300 kcal resp 2000 kcal. (zie http://www.calorielijst.nl/hoeveelheid energie/) en bij rolstoelgebruikers is dat tussen de 1100 en 1600 kCal(afhankelijk van hoeveel je nog beweegt). Het aantal benodigde dagelijkse calorieënverbruik kun je berekenen op https://www.voedingswaardetabel.nl/bereken/basaal-metabolisme-ratio/ Ter vergelijking als je een half uur recreatief fietst verbruik je 200 kCal. Hieruit kun je concluderen dat je met (flinke) fysieke beperkingen bijna onmogelijk op gewicht kan blijven als je evenveel en hetzelfde blijft eten en drinken als voordat je de beperking kreeg. En een zwaarder gewicht belast de gewrichten en spieren sterker. Een advies: Pak het veranderen van je eet- en drinkgedrag dan ook snel aan. Dit is niet alleen een praktijkervaring maar wordt ook onderschreven door experts: mevr Roefs, Universitair hoofddocent psychologie van eetgedrag universiteit Maastricht, formuleert het in de Volkskrant alsvolgt: 'De oorzaak van aankomen is wel een relatief simpele optelsom van langdurig te veel eten en te weinig bewegen.' Wie wil afvallen moet volgens Roefs verandering brengen in zowel de voedingsinname als de dagelijkse activiteit. Maar vooral in het eetgedrag. 'Afvallen door alleen meer te gaan bewegen is veel moeilijker. Als je 600 calorieën wilt verbranden, moet je al een uur flink hardlopen. Een snack niet eten is 'efficiënter' als je wilt afvallen. Het eetpatroon moet op de schop, niet voor eventjes, maar blijvend. Het moet een automatisme worden en dat is ontzettend moeilijk.'

3. Drink zo weinig mogelijk alcohol en rook zo weinig mogelijk. Met alcohol word je instabieler en kun je eerder vallen en met roken krijg je minder zuurstof binnen, die je nodig hebt om krachten te gebruiken.

Dit zijn vermoedelijk vanzelfsprekendheden (‘open deuren’) en je kunt hierover erg veel informatie over vinden in boeken of internet zoals en http://www.voedingscentrum.nl/nl/mijn-gewicht/overgewicht/spelregel-2-minder-eten-om-af-te-vallen.aspx. Daarom gaan we daar op deze website niet verder op in. De schrijfster zit zelf in een rolstoel. Het boek ‘the sitting chef’van Annemarie Postma gaat over de gevaren van lang zitten en wat je daar met voeding tegen kan doen. Zij is rolstoelgebonden en spreekt uit eigen ervaring.

Een diëtist(e) kan je veel nuttige voedingsinformatie en eettips over geven, die precies op jouw omstandigheden is gericht.

KROONJUWELEN

1. Boek ‘gezond eten’ van de Consumentenbond.

Persoonlijke tips (de meest tips vragen wel een flinke zelfbeheersing):

• Om hongergevoel gedurende de dag te voorkomen kun je beter verspreid over de dag lichtere porties nemen met eten en drinken; je neemt dan op een dag evenveel energie in maar je vermindert of voorkomt het hongergevoel, waardoor je minder in de verleiding komt om toch extra tussendoor te eten of te drinken en daarmee aan te komen.

• Wil je zonder problemen af en toe genieten van lekker en calorierijker eten of drinken, maak dan inschatting van je persoonlijke energiebehoefte én energieverbruik (zoek op internet naar ‘calorie verbruik’). Als je gemiddeld dagelijks minder verbruikt dan je behoefte, kun je af toe van lekker eten en drinken ook echt genieten en daarmee ook van het leven.

• Je hebt dagelijks voldoende vocht nodig (zeg zo’n 1,5 l). Water bevat helemaal geen calorieën, is gezond en ondersteunt een goede ontlasting. Gewoon uitproberen of dit bij jou aanslaat en of je dit kan volhouden. Muntbladeren of citroen in het water kunnen er meer smaak aan geven.

In INFORMATIEBRONNEN vind je misschien (nog) meer relevante informatie.

Openstaande vragen en/of innovatiebehoeften:

Er bestaan veel hulpmiddelen voor eten en drinken als eten of drinken door een lichamelijke beperking minder goed of niet gaat. Daarnaast zijn er ook algemene tips:

Gemakkelijker en veiliger eten of drinken?

1. Zet je bord of beker op een stroeve ondergrond
2. Maak je bord of beker niet te zwaar
3. Laat heet eten eerst afkoelen

Minder knoeien bij eten of drinken?

Bijv. bij trillingen in je armen of handen of als je maar één hand kan gebruiken

1. eet met een (grotere) lepel i.p.v.met mes en vork
2. gebruik een bord met een opstaande rand
3. bij drinken of vloeibaar eten

3.1 doe drinken in een groter en stabieler glas of mok om je drinken minder snel om te stoten of te morsen. (drink bijv. wijn niet in een wijnglas maar in een groter steviger glas met een relatief grote en stevige bodem)
3.2 doe een mok niet te vol(bijv. half vol)
3.3 eet of soep (en andere vloeistoffen) in een kom of mok i.p.v. een soepbord
3.4 gebruik een rietje (niet bij alcohol!)
3.5 dek een mok af of gebruik een mok met drinktuit (staat misschien kinderachtig net zoals kleine kinderen doen, maar het helpt en daar gaat het om)

4. bij vast eten:

4.1 er is speciaal bestek en servies om te eten
4.2 bedek kleding met een doek of slabber om het knoeien op kleding te voorkomen
4.3 Snij het eten (bijv vlees of spaghetti) in ‘hapklare brokken’ of laat het snijden

In INFORMATIEBRONNEN vind je misschien (nog) meer relevante informatie.

Openstaande vragen en/of innovatiebehoeften: